2026-yil 1-son Jurnal maqolalari

Jurnalda nashr etilgan ilmiy maqolalar bilan tanishing. Annotatsiya va maqola faylini ko‘rish uchun tegishli maqola ostidagi tugmani bosing.

Davlat boshqaruvining huquqiy asoslari

Botu ALIMOV

04

Prezidentning yashirin vakolatlari: tushuncha, tasniflash va qiyosiy-huquqiy tahlil

Annotatsiya va maqola fayli

Annotatsiya: maqolada prezidentning konstitutsiya matnida to‘g‘ridan-to‘g‘ri nazarda tutilmagan, ammo amaliyotda keng qo‘llaniladigan yashirin vakolatlarining ilmiy-nazariy jihatlari tahlil etilgan, ushbu siyosiy-huquqiy institutning xorijiy adabiyotlardagi muqobil atamalari qiyosi o‘rganilgan va o‘zaro taqqoslangan, Amerika, Yevropa va MDH olimlari bilan ilmiy bahs-munozaraga kirishilgan holda mualliflik xulosalari ishlab chiqilgan, yangi tahrirdagi O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida davlat rahbarining bu turkumdagi vakolatlari xorijiy mamlakatlarning qonunchiligi va amaliyoti bilan qiyosiy-huquqiy tahlil asosida ochib berilgan.

Maqolani yuklab olish

Dilmurodjon RAXIMOV

11

Davlat fuqarolik xizmati lavozimlarini kadrlar bilan ta’minlash mexanizmlari va tartibga solinishi

Annotatsiya va maqola fayli

Annotatsiya: maqola davlat fuqarolik xizmati lavozimlariga kadrlarni qabul qilishning mexanizmlari va tartib-taomillarini tahlil etishni maqsad qilgan. Maqolada davlat fuqarolik xizmati lavozim guruhlariga kadrlarni tayyorlash va tanlash usullari tahlil qilinib, davlat fuqarolik xizmatiga kirishning ikki xil tartibi ajratib koʻrsatilgan, shuningdek, maqolada tanlovlarning tartib-taomillari, 2020-2026-yillarda oʻtkazilgan tanlovlarning statistik maʼlumotlari tahlil qilingan. Muallif rahbar kadrlarni shakllantirishning Milliy kadrlar zaxirasi tizimini tadqiq etib, milliy kadrlar zaxirasidan samarali foydalanishning samarali mexanizmlarini ilgari surilgan. Tadqiqotdan kelib chiqib, davlat fuqarolik xizmatini kadrlar bilan taʼminlash tizimini takomillashtirish yuzasidan bir qator taklif va tavsiyalar ilgari surilgan.

Maqolani yuklab olish

Yangi O‘zbekiston — yangi maqsad va imkoniyatlar

Jamoliddin ISMAILOV

21

Tarkibiy o‘zgarishlarga yangi nazar: yangi O‘zbekiston iqtisodiy transformatsiyani baholash

Annotatsiya va maqola fayli

Annotatsiya: mazkur maqolada Yangi O‘zbekiston iqtisodiyotidagi tarkibiy transformatsiya jarayonlari tahlil qilingan. Iqtisodiy o‘sish dinamikasi, tarmoqlar tarkibidagi o‘zgarishlar hamda iqtisodiy o‘sishning yangi drayverlari baholangan. Shuningdek, texnologik rivojlanish va ilmiy-tadqiqot ishlari intensivligi asosida tarkibiy o‘zgarishlarning miqdoriy bahosi keltirilgan. Tahlil natijalari so‘nggi yillarda ijobiy siljishlar mavjudligini, biroq yuqori texnologiyali tarmoqlarni rivojlantirish zarurati saqlanib qolayotganini ko‘rsatadi. Maqolada iqtisodiy siyosatni takomillashtirish bo‘yicha amaliy takliflar ilgari surilgan.

Maqolani yuklab olish

Sanjar SAIDOV

29

“Think tank” yoki “aql markazlari”: davlat va jamiyat boshqaruvidagi o‘rni

Annotatsiya va maqola fayli

Annotatsiya: siyosiy jarayonlarning shiddat bilan o‘zgarib borishi, axborot hajmi va oqimining ortishi, geosiyosiy jihatdan yangi xavf va tahdidlarning paydo bo‘lishi muayyan siyosiy qarorlar qabul qilishni murakkablashtirmoqda. Ushbu holatlarda davlat boshqaruvida ixtisoslashgan va mustaqil axborot-tahlil institutlari sifatida faoliyat yurituvchi “aql markazlari” bilan yaqindan hamkorlik qilish masalasi dolzarb ahamiyat kasb etadi. Ushbu ilmiy maqolada aql markazlarining faoliyati, turlari va ishlash tamoyillari tadqiqotga tortilib, O‘zbekiston sharoitida aql markazlari va tahliliy uyushmalarni rivojlantirish masalasiga e’tibor qaratilgan.

Maqolani yuklab olish

Qodir JURAEV, Shavkat TOSHEV

37

Islom sivilizatsiyasi markazi – Markaziy Osiyo tamaddunining “tashrif qog‘ozi”

Annotatsiya va maqola fayli

Annotatsiya: ushbu maqolada Islom sivilizatsiyasi markazi madaniy merosni saqlash, milliy o‘zlikni shakllantirish va madaniy diplomatiyaning kesishmasida faoliyat yurituvchi ko‘p qirrali institut sifatida tadqiq etilgan. Maqolada Markazning tarixiy xotirani qayta tiklash, O‘zbekistonning sivilizatsiya merosini targ‘ib qilish hamda mamlakatning xalqaro munosabatlardagi “yumshoq kuchi”ni mustahkamlashdagi o‘rni tahlil qilingan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, qayd etilgan madaniy markaz nafaqat muzey yoki akademik muassasa, balki O‘zbekistonning ichki milliy o‘zligini va xalqaro imijini belgilashga xizmat qiluvchi mamlakatning strategik vositasi sifatida faoliyat yuritadi. Markaz O‘zbekistonning Islom intellektual merosining zamonaviy vorisi sifatida namoyon etishi va mintaqaviy madaniy diplomatiyada yetakchi kuch sifatida shakllanishi uchun muhim mexanizmdir.

Maqolani yuklab olish

Iqtisodiy sohadagi zamonaviy tendensiyalar

Dilfuza RAXIMOVA

42

O‘zbekiston davlat boshqaruvida ilm-fanni rivojlantirish istiqbollari

Annotatsiya va maqola fayli

Annotatsiya: maqolada O‘zbekiston davlat boshqaruvida ilm-fanni rivojlantirish istiqbollari bayon etilgan. Unda ushbu sohaning ahamiyati baholanib, davlat boshqaruvida innovatsiyalar va ilmiy ishlanmalarning ahamiyati asoslab berilgan. Fuqarolarning davlat boshqaruvida ilm-fanni rivojlantirishdagi ishtiroki alohida ta’kidlangan. O‘zbekistonda ilm-fanni davlat boshqaruviga integratsiya qilish bo‘yicha takliflar ham ishlab chiqilgan. 

Maqolani yuklab olish

Golibjon YULDASHEV

48

O‘zbekistonda to‘qimachilik sanoatining tashkiliy-iqtisodiy mexanizmini rivojlantirish

Annotatsiya va maqola fayli

Annotatsiya: ushbu maqolada O‘zbekiston to‘qimachilik sanoatining tashkiliy-iqtisodiy mexanizmi tahlil qilinib, uni zamonaviy iqtisodiy sharoitda takomillashtirishning asosiy yo‘nalishlari asoslab berilgan. Ayniqsa, 2016–2025-yillarda sohada yuz bergan tarkibiy o‘zgarishlar, ishlab chiqarish dinamikasi, investitsiyaviy faollik, shuningdek, boshqaruv va qo‘llab-quvvatlash vositalarining samaradorligiga alohida e’tibor qaratilgan. Shu bilan birga, to‘qimachilik sanoatining 2028-yilgacha bo‘lgan o‘rta muddatli rivojlanish istiqbollarini prognozlash uchun ARIMA (0,2,1) modeli qo‘llanilgan. Olingan natijalar to‘qimachilik sanoatining tashkiliy-iqtisodiy mexanizmi samaradorligini oshirish, raqobatbardoshligini kuchaytirish va barqaror rivojlanishni ta’minlashga qaratilgan amaliy chora-tadbirlarni ishlab chiqish imkonini beradi.

Maqolani yuklab olish

Fuqarolik jamiyati va ijtimoiy masalalar

Zavqiddin HOJIYEV

64

Raqamli transformatsiyaning raqamli hukumat faoliyatini optimallashtirishdagi roli

Annotatsiya va maqola fayli

Annotatsiya:
Maqolada davlat boshqaruvida elektron va raqamli hukumat doirasida yagona raqamli platformani joriy etish, O‘zbekistonda elektron hukumatning rivojlanish tendensiyasi, «Raqamli O‘zbekiston – 2030» strategiyasi yo‘nalishlari, idoralararo integratsiyani kuchaytirish va ma’lumotlarga asoslangan aqlli boshqaruv mexanizmlarini joriy etish masalalari yoritilgan. Sotsiologik yondashuv asosida raqamli va elektron hukumatning ijtimoiy tabiati, institutsional xususiyatlari hamda davlat boshqaruvi doirasida shakllanadigan munosabatlar tizimi ilmiy jihatdan tahlil etilgan.

Maqolani yuklab olish

Maxsudjon MANSUROV

74

Ommaviy tartibsizliklarning ijtimoiy-siyosiy mohiyati

Annotatsiya va maqola fayli

Annotatsiya: maqolada ommaviy tartibsizliklarning ijtimoiy-siyosiy mohiyati kompleks tarzda tahlil qilinib, ommaviy tartibsizliklarning yuzaga kelish sabablari, ularning jamiyat barqarorligiga ta’siri hamda ijtimoiy-siyosiy jarayonlar rivojlanishi bilan o‘zaro bog‘liqligi ochib berilgan. Shuningdek, tartibsizliklarning bosqichlari, ularning xavfsizlik va huquqiy tizimga tahdidi, davlat va jamiyat institutlarining ushbu jarayonlarga munosabati tahlil etilib, tadqiqot natijasida ommaviy tartibsizliklarning oldini olish, ularni boshqarish va ijtimoiy barqarorlikni ta’minlash bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Maqolani yuklab olish

Korrupsiyaning oldini olish – taraqqiyot va farovonlik garovi

Farrux GAYBULLAYEV

80

Korrupsiyaga qarshi murosasiz kurashish – muhim strategik vazifa

Annotatsiya va maqola fayli

Annotatsiya: iqlim inqirozi, beqarorlik va qutblanish davrida dunyo jamoatchiligi manfaatlarini himoya qilish uchun dunyo ahli mas’uliyatli rahbarlar va mustaqil institutlarga har qachongidan ham ko‘proq muhtoj. Shunga qaramay, ko‘pincha ular yetishmayapti. Maqolada O‘zbekistonda korrupsiyadan xoli muhit yaratish borasidagi keng ko‘lamli islohotlar strategiyasi yoritilgan.

Maqolani yuklab olish

Qahramon ERGASHEV

88

Korrupsiyaga oid jinoyatlarni aniqlash va ularni sodir etgan shaxslarni fosh etishning huquqiy asoslari tahlili

Annotatsiya va maqola fayli

Annotatsiya: maqolada korrupsiyaga oid jinoyatlarni aniqlash va ularni sodir etgan shaxslarni fosh etishning milliy me’yoriy-huquqiy hujjatlari hamda xalqaro hujjatlarning mazmun-mohiyati tahlil qilinib, ulardagi bo‘shliqlarni bartaraf etish borasida taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Maqolani yuklab olish

Sayyora MAXMUDOVA

99

Byudjet jarayonlarida korrupsiyaning oldini olish – taraqqiyot va farovonlik garovi

Annotatsiya va maqola fayli

Annotatsiya: mamlakatimizda korrupsiyaga qarshi kurashish masalalari davlat siyosatida muhim o‘rin egallab, bu borada ko‘plab huquqiy va institutsional islohotlar amalga oshirildi. Maqolada byudjet jarayonlarida korrupsiyaning oldini olish taraqqiyot va farovonlik garovi ekanligi tahlillar asosida keng yoritilgan.

Maqolani yuklab olish

Tashqi siyosat masalalari va xorij tajribasi

Cho‘lpon ALKADYROVA

107

Qirg‘iz Respublikasi davlat-xususiy sheriklikning institutsional muhitini transformatsiya qilish: evolyutsiya va sinergiya

Annotatsiya va maqola fayli

Annotatsiya: maqolada Qirg‘izistonda davlat-xususiy sheriklik (DXSh)ni rivojlantirishning o‘n yildan ortiq tajribasi tahlil qilinadi. Unda eskirgan konsessiya modellaridan zamonaviy, moslashuvchan hamkorlik mexanizmlariga o‘tish jarayoni ko‘rib chiqiladi. Siyosiy tavakkalchiliklar va tavakkalchiliklarni baholash metodikasining yo‘qligi kabi asosiy to‘siqlar aniqlangan, shuningdek, raqamlashtirish va dasturlarni tarmoqlar bo‘yicha ajratish orqali qonunchilikni takomillashtirish yo‘llari taklif etilgan.

Maqolani yuklab olish

Anvar YULDASHEV

113

Yevrosiyo iqtisodiy hamjamiyati: shakllanish evolyutsiyasi va boshqa integratsion modellar bilan qiyosiy tahlili

Annotatsiya va maqola fayli

Annotatsiya: ushbu maqolada postsovet makonida, xususan, Markaziy Osiyoda mintaqaviy integratsiya jarayonlarining institutsionallashuvi Yevrosiyo iqtisodiy hamjamiyati (YevrAzES) misolida tadqiq etiladi. Tashkilotning 1995-yildagi Bojxona ittifoqidan boshlab, 2000-yilgi Ostona shartnomasigacha bo‘lgan tarixiy evolyutsiyasi va huquqiy asoslari tahlil qilinadi. Maqolada YevrAzESning boshqaruv tizimi, uning Yevropa Ittifoqi va ASEAN modellari bilan o‘ziga xos farqlari va o‘xshashliklari qiyosiy o‘rganilgan. Shuningdek, tashkilotning transport, energetika va mehnat migratsiyasi sohalaridagi ahamiyati hamda O‘zbekistonning ushbu integratsion tuzilmadagi ishtiroki va istiqbollari yoritilgan. YevrAzESning Yevrosiyo iqtisodiy ittifoqiga (YeOII) transformatsiyalashuvi integratsiyaning yangi bosqichi sifatida baholanadi.

Maqolani yuklab olish

Alisher Eshankulov

125

Parlamentlarda sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarini joriy etish: xorijiy va milliy tajriba

Annotatsiya va maqola fayli

Annotatsiya: maqolada raqamli transformatsiya va sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining parlament faoliyatiga integratsiyasi masalasi tadqiq etilib, Parlamentlararo ittifoq (PAI), Yevropa va AQSh parlamentlarining xorijiy tajribasi hamda O‘zbekiston parlamentining raqamlashtirish islohotlari tahlil qilingan. Maqolada SIning qonun ijodkorligi, analitik jarayonlar va jamoatchilik bilan muloqotni takomillashtirishdagi roli ochib berilib, shu bilan birga, ma’lumotlar xavfsizligi, algoritmik bias va etik xatarlar masalalari ham ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot asosida O‘zbekiston parlamenti uchun inson nazoratidagi (human-in-the-loop) bosqichma-bosqich integratsiya, “laboratoriya muhiti”da sinovdan o‘tkazish va etik me’yorlar asosida SI texnologiyalarini joriy etish bo‘yicha siyosiy-huquqiy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Maqolani yuklab olish

Jurnalning ushbu sonini barcha maqolalari bilan bitta PDF fayl ko‘rinishida yuklab olishingiz mumkin.

Ushbu sonni to‘liq yuklab olish