1. IJTIMOIY-IQTISODIY SOHALARDAGI BILIMLAR

Mazkur bo‘lim nomzodlarning inson resurslarini boshqarish, tashkilot rivoji, liderlik, strategik boshqaruv, mehnat iqtisodiyoti, tashkiliy psixologiya hamda zamonaviy boshqaruv texnologiyalari bo‘yicha bazaviy bilim va tushunchalarini baholashga qaratiladi.

Mazkur bo‘lim doirasida nomzodlarning:

  • inson resurslarini boshqarish tizimini tushunishi;
  • tashkilot faoliyatini samarali tashkil etish va rivojlantirish ko‘nikmalari;
  • liderlik va jamoani boshqarish qobiliyatlari;
  • strategik rejalashtirish va prognozlash asoslarini bilishi;
  • mehnat bozori va bandlik siyosatiga oid bilimlari;
  • tashkiliy psixologiya va kommunikatsiya tamoyillarini tushunishi;
  • raqamli boshqaruv texnologiyalari va innovatsion yondashuvlardan foydalanish ko‘nikmalari;
  • boshqaruvga oid muammolarni tahlil qilish va amaliy yechim ishlab chiqish salohiyati aniqlanadi.

Savollar nomzodlarning nafaqat nazariy bilimlarini, balki boshqaruv bilan bog‘liq vaziyatlarni tahlil qila olishi, jamoa bilan ishlash, inson resurslarini samarali boshqarish, muammolarga nisbatan tizimli yondashuv asosida qaror qabul qilishi hamda zamonaviy boshqaruv texnologiyalaridan foydalanish ko‘nikmalarini baholashga yo‘naltiriladi.

 

7-mavzu. Inson resurslarini boshqarish asoslari

“Inson resurslari” va “inson kapitali” tushunchalari, ularning mazmun-mohiyati hamda zamonaviy boshqaruv tizimidagi o‘rni. Inson resurslarini boshqarishning maqsadi, vazifalari va asosiy funksiyalari. Kadrlarni rejalashtirish, tanlash, saralash va ishga qabul qilish jarayonlari. Xodimlarni tashkilotga moslashtirish, kasbiy rivojlantirish va malakasini oshirish tizimi. Xodimlarning kasbiy kompetensiyalarini shakllantirish va rivojlantirish mexanizmlari. Xodimlarni baholash usullari, attestatsiya va samaradorlikni baholash tizimi. Motivatsiya va rag‘batlantirishning moddiy va nomoddiy shakllari. Xodimlarning mehnat unumdorligini oshirish usullari. Inson resurslarini boshqarishning zamonaviy modellari va HR strategiyalari. Talent management, performance management va competency-based management tushunchalari. Tashkilot rivojlanishida HR xizmatining strategik o‘rni.

 

8-mavzu. Liderlik va jamoani boshqarish

Liderlik tushunchasi, uning mazmun-mohiyati va zamonaviy boshqaruv tizimidagi o‘rni. Liderlik nazariyalari va zamonaviy liderlik modellari. Rahbarlik va liderlik o‘rtasidagi farqlar. Rahbarlik uslublari va ularning boshqaruv samaradorligiga ta’siri. Demokratik, avtoritar, liberal va transformatsion liderlik uslublarining xususiyatlari. Jamoa bilan ishlash, jamoani shakllantirish va boshqarish tamoyillari. Xodimlarni motivatsiya qilish va rag‘batlantirish mexanizmlari. Maslou, Gersberg va MakGregor motivatsiya nazariyalari. Konfliktlarni boshqarish, nizolarni hal etish va samarali kommunikatsiya tamoyillari. Muzokaralar olib borish usullari va professional muloqot madaniyati. Stressli vaziyatlarda boshqaruv qarorlarini qabul qilish ko‘nikmalari. Liderning emotsional barqarorligi, mas’uliyati va jamoaga ta’sir ko‘rsatish qobiliyati.

 

9-mavzu. Strategik boshqaruv va tashkilotni rivojlantirish

Strategik boshqaruv tushunchasi, uning asosiy tamoyillari va bosqichlari. Tashkilot missiyasi, strategik maqsadlari va rivojlanish ustuvor yo‘nalishlarini belgilash jarayonlari. Strategik rejalashtirish va prognozlash usullari. SWOT-tahlil, PEST-tahlil va strategik tahlilning boshqa zamonaviy usullari. Tashkilotning ichki va tashqi muhitini baholash mexanizmlari. Tashkilotni rivojlantirish va o‘zgarishlarni boshqarish masalalari. Innovatsion rivojlanish, raqobatbardoshlik va tashkilot samaradorligini oshirish usullari. Strategik qarorlar qabul qilish va resurslarni samarali boshqarish mexanizmlari. Tashkilot faoliyatini monitoring qilish va samaradorlikni baholash tizimi.

 

10-mavzu. Mehnat iqtisodiyoti va bandlik siyosati

Mehnat iqtisodiyoti tushunchasi va uning asosiy kategoriyalari. Mehnat bozori, bandlik va ishsizlik tushunchalari hamda ularning iqtisodiy-ijtimoiy mazmuni. Mehnat resurslari va inson kapitalining iqtisodiy rivojlanishdagi o‘rni. Mehnat unumdorligi va uni oshirish omillari. Ish haqi tizimi va mehnatga haq to‘lashning asosiy shakllari. Bandlik siyosati, yangi ish o‘rinlarini yaratish va aholi daromadlarini oshirishga qaratilgan davlat choralari. Kambag‘allikni qisqartirish va ijtimoiy himoya tizimining asosiy yo‘nalishlari. Mehnat migratsiyasi, norasmiy bandlik va zamonaviy mehnat bozori tendensiyalari. Inson kapitalini rivojlantirishning iqtisodiy barqarorlikdagi o‘rni.

 

11-mavzu. Tashkiliy psixologiya va kommunikatsiya

Tashkiliy psixologiya tushunchasi, uning predmeti va tashkilot faoliyatidagi o‘rni. Shaxs va jamoa psixologiyasi, xodimlarning xulq-atvori va motivatsion omillari. Tashkilot ichidagi kommunikatsiya jarayonlari va samarali muloqot tamoyillari. Verbal va noverbal kommunikatsiya usullari. Xizmat muloqoti va professional etikaga rioya qilish masalalari. Muzokaralar olib borish, ishbilarmonlik kommunikatsiyasi va nizolarni hal etish usullari. Emotsional intellekt va uning boshqaruv samaradorligiga ta’siri. Stress, kasbiy charchash va psixologik bosim sharoitida samarali faoliyat yuritish ko‘nikmalari. Tashkilotda sog‘lom psixologik muhitni shakllantirish tamoyillari.

 

12-mavzu. Raqamli HR va innovatsion boshqaruv

Raqamli texnologiyalarning inson resurslarini boshqarishdagi o‘rni va ahamiyati. Elektron HR tizimlari va HR analytics texnologiyalaridan foydalanish tamoyillari. Sun’iy intellekt, avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari va zamonaviy raqamli platformalarning HR jarayonlaridagi o‘rni. Elektron hujjat aylanishi va raqamli boshqaruv mexanizmlari. Masofaviy ish, moslashuvchan ish grafigi va zamonaviy ish muhiti tamoyillari. Digital leadership va virtual jamoalarni boshqarish usullari. Innovatsion boshqaruv, startap madaniyati va kreativ yondashuvlarning tashkilot rivojlanishidagi ahamiyati. Raqamli transformatsiya va innovatsiyalarni boshqarish mexanizmlari.

13-mavzu. Qaror qabul qilish va tahliliy fikrlash

Boshqaruv qarorlarining mazmuni va ularning boshqaruv tizimidagi o‘rni. Qaror qabul qilish zarurati va asosiy bosqichlari. Muammoni aniqlash, ma’lumotlarni yig‘ish va tahlil qilish usullari. Tahliliy va tizimli yondashuv asosida muammolarni hal etish mexanizmlari. Statistik, grafik va jadval ko‘rinishidagi ma’lumotlarni tahlil qilish ko‘nikmalari. Muqobil variantlarni ishlab chiqish va eng maqbul yechimni tanlash mezonlari. Risklarni baholash va noaniqlik sharoitida qaror qabul qilish usullari. Kreativ va tanqidiy fikrlashning boshqaruvdagi ahamiyati. Muammolarga amaliy yechimlar ishlab chiqish va strategik qarorlar samaradorligini baholash masalalari.

14-mavzu. Zamonaviy boshqaruv kompetensiyalari

Zamonaviy rahbar uchun zarur bo‘lgan professional va shaxsiy kompetensiyalar. Strategik fikrlash, tashabbuskorlik, mas’uliyat va natijadorlikka yo‘naltirilgan faoliyat tamoyillari. Rahbarning kommunikativ ko‘nikmalari, samarali muloqot olib borish va muzokaralar tashkil etish usullari. Jamoa bilan ishlash, xodimlarni rag‘batlantirish va jamoada ijobiy muhit shakllantirish tamoyillari. Stressli vaziyatlarda samarali boshqaruv qarorlarini qabul qilish ko‘nikmalari. Nizolarni boshqarish va muammoli vaziyatlarga nisbatan konstruktiv yondashuv. Zamonaviy boshqaruvda raqamli texnologiyalar va innovatsion yondashuvlardan foydalanish. Rahbarning etik me’yorlarga rioya qilishi, ochiqlik, shaffoflik va javobgarlik tamoyillariga amal qilishi. Davlat boshqaruvi tizimida zamonaviy boshqaruv kompetensiyalarining o‘rni va ahamiyati.